Deprem yüklerini zemine güvenle aktaran en sağlam temel sistemi: Radye Jeneral Temel. 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) sonrasında, yüksek deprem riski taşıyan bölgelerde tekil veya mütemadi (şerit) temeller yerine yapının tüm tabanını yekpare bir betonarme plak ile örten radye temel sistemleri mühendisliğin vazgeçilmez standardı haline gelmiştir.
1. Radye Temel Çeşitleri Nelerdir?
- Düz (Kirişsiz) Radye Temel: En yaygın kullanılan sistemdir. Taban boyunca sabit kalınlıkta (örneğin 60-100 cm) beton dökülür. Kalıp işçiliği çok hızlıdır ve rijitlik homojendir.
- Kirişli Radye Temel: Alttan veya üstten kirişlerle desteklenmiş radye sistemidir. Açıklıkların çok büyük olduğu veya zemin taşıma gücünün çok düşük olduğu durumlarda kiriş rijitliğiyle plaka kalınlığı düşürülür.
- Mantar (Kaset) Başlıklı Radye: Kolon altlarında zımbalama gerilmelerini karşılamak amacıyla yerel kalınlaşmalar (kapiteller) oluşturulan temel modelidir.
Statik hesaplama süreçlerimiz hakkında ayrıntılı bilgi için Statik Proje ve İnşaat Mühendisliği Hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
2. TBDY 2018 Kapsamında Radye Temel Tasarım Kriterleri
Modern bir statik projede radye temel tasarlanırken şu tahkikler eksiksiz yapılır:
- Zemin Gerilme Kontrolü: Temel tabanındaki maksimum zemin gerilmesi, zemin emniyet gerilmesini aşmamalıdır (depremli durumda 1.5 katı ile tahkik edilir).
- Zemin Yatak Katsayısı: Zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak zemin elastik yaylarla modellenir. Yay katsayıları temel merkezinde ve köşelerinde zemin raporuna göre tanımlanır.
- Zımbalama Tahkiki: Kolonların radye plağı kesme riski incelenir. Gerekli durumlarda özel zımbalama donatıları (çift kafalı stud donatısı veya sehpa etriyeleri) yerleştirilir.
- Çift Sıra Hasır ve İlave Mesnet Donatıları: Radye plağın hem alt hem üst yüzeyinde çekme gerilmelerini karşılayacak sürekli donatılar ve kolon altlarında ilave donatılar açılır.
3. Metraj ve Maliyet: Ne Kadar Beton ve Demir Gider?
Ortalama 5 katlı, 500 m² taban alanına sahip bir yapıda 80 cm kalınlığında radye temel yaklaşık 400 m³ C30/37 hazır beton ve 35-45 ton nervürlü B420C çelik gerektirir. İnşaatınızın temel metrajını anında hesaplamak için sitemizdeki İnşaat Malzeme ve Metraj Hesaplayıcı aracını kullanabilirsiniz.
Projenize Özel Radye Temel ve Statik Çözümler
Zemininizin sismik özelliklerine tam uyumlu, ekonomik ve 2018 TBDY garantili radye temel statik hesapları için BBC Yapı Mühendislik ekibine ulaşın.
